Leśnictwo wielofunkcyjne – stan obecny i przyszłość
W dniach 17-19 marca 2009 r. w siedzibie Instytutu Badawczego Leśnictwa w Sękocinie odbyła się inauguracyjna I sesja Zimowej Szkoły Leśnej przy IBL, której współorganizatorem były Lasy Państwowe.
Otwarcia pierwszej tego typu szkoły z zakresu leśnictwa w Polsce dokonali: dyrektor IBL prof. dr hab. Tomasz Zawiła-Niedźwiecki oraz dyrektor generalny Lasów Państwowych dr inż. Marian Pigan.
Następnie głos zabrał inicjator i autor koncepcji Zimowej Szkoły Leśnej prof. dr hab. Andrzej Klocek. W swoim wystąpieniu przedstawił genezę i przesłanki powołania do życia Szkoły (co nastąpiło w 2007 r.), która kontynuuje tradycje tego typu imprez istniejących w wielu placówkach Europy. Zakończył zaś podziękowaniami skierowanymi do powstałej w 2008 r. Rady Programowej w składzie: mgr inż. Edward Janusz, prof. dr hab. Andrzej Klocek, mgr inż. Ewa Lipka, dr inż. Marian Pigan, prof. dr hab. Kazimierz Rykowski i mgr inż. Adam Wasiak oraz Komitetu Organizacyjnego w osobach: dr Jakub Borkowski, dr Janusz Czerepko i dr hab. Iwona Skrzecz - za ich merytoryczny oraz organizacyjny wkład pracy nad przygotowaniem I sesji ZSL oraz za nadzwyczajną życzliwość przy realizacji kolejno podejmowanych spraw.

Uczestnicy I Sesji Zimowej Szkoły Leśnej
Problematyka trzydniowej sesji skoncentrowana była na ważkich zagadnieniach stanu obecnego i przyszłości leśnictwa wielofunkcyjnego. W I Sesji Szkoły wzięło udział ponad 150 osób, głównie leśników - praktyków z jednostek Lasów Państwowych oraz naukowców – przedstawicieli wielu jednostek badawczych związanych z leśnictwem oraz naukami przyrodniczymi.
Obecnością swą oraz interesującymi
wystąpieniami inauguracyjną Szkołę zaszczycili wiceminister mgr
inż. Janusz Zaleski oraz dyrektor Departamentu Obszarów Natura
2000 w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - dr Anna
Liro.
Pierwszy dzień Szkoły poświęcony był identyfikacji, znaczeniu i problemom rozwoju ważniejszych funkcji gospodarki leśnej. Blok referatów o tej tematyce otworzył prof. dr hab. Kazimierz Rykowski z IBL, który określił praktyczne aktualnie zadania wielofunkcyjnej gospodarki leśnej. Przedstawiciel Lasów Państwowych, dyrektor RDLP Warszawa mgr inż. Wojciech Fonder w swym wystąpieniu kompleksowo zaprezentował kierunki i problemy rozwoju funkcji produkcyjnych gospodarki leśnej. Z kolei ochroną przyrody oraz wyzwaniami i uwarunkowaniami funkcjonowania systemu Natura 2000 w ekosystemach leśnych zajęła się w swej prezentacji dr Anna Liro z GDOŚ.
W tym dniu również referaty związane z bieżącą problematyką lasów i ich struktury przedstawili pracownicy naukowi Instytutu Badawczego Leśnictwa. Dr Rafał Paluch i dr Jan Łukaszewicz skoncentrowali uwagę w swoim referacie na konsekwencjach dla przyszłej struktury, stabilności i produkcyjności drzewostanów, spowodowanych zaniechaniem aktywności hodowlanej w ekosystemach leśnych. Natomiast dr Piotr Gołos i prof. dr hab. Stanisław Zając przedstawili klasyfikację funkcji lasu, metodyczne podstawy kwalifikacji oraz uwarunkowania ich rozwoju. W ostatnim referacie tego dnia prof. dr hab. Andrzej Klocek zaprezentował referat omawiający dylematy gospodarcze lasu wielofunkcyjnego, poparte licznymi danymi liczbowymi dotyczącymi poszczególnych funkcji lasu w wybranych krajach europejskich.
Drugi dzień Szkoły poświęcono
wielofunkcyjnej gospodarce leśnej w polityce leśnej oraz systemom
zarządzania Lasami Państwowymi. W tym bloku tematycznym kierunki i
problemy polityki leśnej państwa przedstawił podsekretarz stanu w
Ministerstwie Środowiska, mgr inż. Janusz Zaleski.
Dyrektor generalny LP dr inż. Marian Pigan wygłosił
wieloaspektowy referat nt. wielofunkcyjnej gospodarki leśnej w
strukturze organizacyjnej i systemie zarządzania Lasami
Państwowymi.
O wielofunkcyjnej gospodarce leśnej w systemie zarządzania jednostkami organizacyjnymi LP mówili ich gospodarze – na poziomie nadleśnictwa przedstawił nadleśniczy Nadleśnictwa Tuszyma mgr inż. Zygmunt Jurasz, na poziomie funkcjonowania regionalnej dyrekcji LP – dyrektor RDLP w Katowicach dr inż. Kazimierz Szabla.
Zgodnie z założeniami Rady Programowej Szkoły każdy blok tematyczny miał łączyć doświadczenia praktyków i przedstawicieli świata nauki. Stąd też drugi dzień sesji zamknęły prezentacje prof. dr. hab. Eugeniusza Bernadzkiego i prof. dr. hab. Piotra Paschalisa-Jakubowicza. Profesorowie ci odnieśli się do modelu wielofunkcyjnego leśnictwa w aspekcie dwóch dyscyplin badań leśnych - hodowli i użytkowania lasu.
W trzecim dniu Szkoły
problematykę tradycyjnej ochrony lasu w konfrontacji z leśnictwem
wielofunkcyjnym w procesach poznawczych przedstawił prof. dr
hab. Andrzej Szujecki. Kolejne referaty wygłosili profesorowie
SGGW - o urządzeniowych uwarunkowaniach zrównoważonego rozwoju
leśnictwa mówił prof. dr hab. Edward
Stępień, prezentację na temat wielofunkcyjnego lasu w
badaniach ekonomiki leśnictwa przedstawił prof. dr
hab. Lech Płotkowski. Problem znaczenia oraz
kierunków i problemów rozwoju funkcji ochronnych gospodarki leśnej
przedstawił w swym wystąpieniu prof. dr hab.
Andrzej Grzywacz.
Po każdym bloku tematycznym i referatach miała miejsce ożywiona i wielowątkowa dyskusja. Podsumowanie oraz roboczą wersję wniosków wynikających z całości obrad przedstawił na zakończenie gospodarz sesji - prof. dr hab. Tomasz Zawiła-Niedźwiecki. Zaprezentowane podczas I sesji Zimowej Szkoły Leśnej referaty wkrótce zostaną zamieszczone na stronie internetowej Instytutu.
Podobno najtrudniejszy jest pierwszy krok... zwłaszcza w szkole, a ten w ocenie uczestników wypadł imponująco dla IBL.
Syntetyczne wnioski opracowane na podstawie nadesłanych streszczeń i wygłoszonych tekstów referatów oraz dyskusji na I Sesji Zimowej Szkoły Leśnej przy IBL (plik PDF)
Artur Sawicki
Zakład Informacji Naukowej IBL







NetExpert