Zmiany ekoklimatu Puszczy Białowieskiej
W dniu 5 listopada 2009 r. w Instytucie Badawczym Leśnictwa odbyło się kolejne ogólnopolskie seminarium, tym razem poświęcone „Zmianom ekoklimatu Puszczy Białowieskiej”. Prelegentem była pani doc. dr hab. Elżbieta Malzahn, pracownik Zakładu Lasów Naturalnych IBL w Białowieży.
Uczestnikami spotkania byli przedstawiciele Ministerstwa Środowiska, Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, a także leśnicy i naukowcy.
Problematyka zmian klimatycznych ze szczególnym uwzględnieniem warunków termiczno-wilgotnościowych w Puszczy Białowieskiej została przedstawiona wieloaspektowo na tle prognozowanych globalnych zmian klimatu Ziemi. Szczególną uwagę zwróciła autorka na możliwość wpływu zmian klimatu na rejestrowane w Puszczy przez wielu badaczy przekształcenia szaty roślinnej oraz dynamikę zmian struktury ekosystemów leśnych. Jednocześnie wskazała skutki prognozowanych zmian klimatycznych na zachowanie i ochronę leśnej różnorodności biologicznej.
Trendy zmian warunków termicznych w Puszczy Białowieskiej potwierdzają prognozę Międzyrządowej Grupy Ekspertów ds. Ewolucji Klimatu (GIEC), która przewiduje tempo wzrostu temperatury na Ziemi o około 0,2°C w ciągu dziesięciu lat.
W trakcie dyskusji uczestnicy seminarium podkreślali wyjątkową rolę wieloletnich cyklów badań porównawczych, dzięki którym wnioskowanie nt. procesów zachodzących w przyrodzie stanowić może podstawę zabiegów gospodarczych.
Najważniejsze wnioski wynikające z dyskusji, to:
- lasy o cechach naturalnych należy wykorzystać w kompleksowych badaniach procesów oraz mechanizmów funkcjonowania ekosystemów, a zwłaszcza zmian różnorodności biologicznej i trwałości ekosystemów,
- wyniki ponad 50-letnich badań Puszczy Białowieskiej, z podkreśleniem czynników klimatycznych, powinny być wykorzystane do opracowywania zasad gospodarki leśnej,
- badania zmian ekoklimatu są szczególnie istotne dla gatunków mających granicę zasięgu swego występowania w północno-wschodniej Polsce,
- konieczność prowadzenia w Puszczy Białowieskiej cyklicznych interdyscyplinarnych badań wieloletnich, z udziałem specjalistów wielu dziedzin gospodarki leśnej.
Aktualnie istnieje potrzeba utworzenia Europejskiego Centrum Badań Lasów Naturalnych - łączącego wszystkich zainteresowanych prowadzeniem badań procesów i mechanizmów decydujących o trwałości lasów w Europie.
opr. Artur Sawicki
Zakład Informacji Naukowej IBL




