Opracowanie: Artur Sawicki Zakład Informacji Naukowej IBL
IBL
Kierunki rozwoju w nauce polskiej

27
mar
2008

W dniu 27 marca 2007 r. w sali konferencyjnej Instytutu Badawczego Leśnictwa w Sękocinie Starym odbył się odczyt nt. „Możliwości finansowania badań naukowych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz kierunki rozwoju w nauce polskiej” wygłosił przedstawiciel Rady Nauki prof. dr hab. Andrzej Libik.

   Będąc  członkiem Rady Nauki - organu opiniodawczo-doradczego Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prof. Andrzej Libik mógł podzielić się z zebranymi najważniejszymi informacjami nt. planowanych zmian w nauce polskiej.

   W ocenie Rady Nauki, mimo znacznej poprawy wyposażenia bazy naukowej instytutów i uczelni wyższych, w skali kraju daje się zauważyć zbyt mały wzrost aktywności naukowej. Słabe zaangażowanie naukowców w realizację nowych tematów badawczych, mała liczba wniosków o nowe granty i rozwiązania patentowe, niewystarczające zaangażowanie środków pozabudżetowych przy finansowaniu działalności własnej jednostek badawczych, to jedne z najpilniejszych problemów polskiej nauki wymagających poprawy.

   Podczas spotkania Profesor przedstawił koncepcję sposobu finansowania działalności jednostek badawczych. Zakłada się, że w przyszłości sposób finansowania będzie wyglądał następująco: dotacja budżetowa działalności statutowej nie będzie przekraczała ok. 40%, kolejne 40% środków będzie pochodziło z gospodarki narodowej (np. z grantów celowych lub zamawianych), do 10% stanowić będą darowizny i środki uzyskane od sponsorów, a pozostała część będzie pochodzić z innych źródeł finansowania.

   Pod względem struktury finansowania IBL już teraz realizuje powyższe założenia, ponieważ w 2007 r. dotacja budżetowa na działalność statutową wynosi 12%, a pozostałe 88% dochodów pochodzi z innych źródeł finansowania (głównie z tematów realizowanych na rzecz Lasów Państwowych i Ministerstwa Środowiska).

   Profesor Andrzej Libik nawiązał do przeprowadzonej w ubiegłym roku ogólnopolskiej kategoryzacji jednostek badawczych. Stwierdził, że taka kategoryzacja była bardzo potrzebna i choć stwierdzono pewne nieścisłości (na 800 jednostek badawczych wpłynęło ok. 100 odwołań), to jednak dostarczyła wielu cennych informacji przydatnych w procesie kreowania rozwoju nauki w Polsce. Przyjęto zasadę, iż finansowanie poszczególnych jednostek badawczych będzie ściśle powiązane z przyznaną kategorią. I tak w przypadku:

     I kat. – nastąpi wzrost finansowania o ok. 20% w stosunku do roku poprzedniego,

     II kat. – pozostanie na niezmienionym poziomie,

     III kat. - na poziomie 60% finansowania z roku poprzedniego,

     IV kat. – finansowanie tylko przez pół roku,

     V kat. – całkowity brak finansowania.

   Jednostki badawcze z kategorią III i niższą będą wymagały opracowania programów naprawczych, szukania i wdrażania innych form finansowania (np. z zakresu działalności usługowej), z koniecznością redukcji etatów lub połączenia z innymi jednostkami włącznie.

   Do czerwca 2007 r. w drodze ustawy ma zostać powołana jednostka rządowa – Narodowe Centrum Wdrożeń Badań i Rozwoju, w skład której wchodzić będą Agencja Badań Poznawczych oraz Agencja Badań na Rzecz Rozwoju Gospodarki, jak również bardzo ważna i potrzebna Agencja ds. kultury i sztuki. Do realizacji badań w agencjach poproszone zostaną wyłącznie najlepsze jednostki badawcze, które uzyskały I lub II kategorię. Ponadto w celu lepszej koordynacji badań naukowych przewiduje się utworzenie specjalistycznych centrów badawczych.

   Korzystając z obecności licznego grona pracowników naukowych Instytutu prof. Andrzej Libik omówił zmiany w sposobie rozpatrywania i przyznawania grantów. Jedną z takich zmian jest powołanie Panelu Recenzentów, którego zadaniem będzie pełniejsza, jeszcze bardziej obiektywna ocena wniosków grantowych skutkująca wyłanianiem i przyznawaniem finansowania najlepszym projektom badawczym na drodze konkursu.

   Doceniając rolę grantów autorskich Profesor zwrócił szczególną uwagę na granty rozwojowe i celowe, których realizacja w wymierny sposób przyczynia się do postępu technologicznego kraju i jest motorem napędowym gospodarki narodowej.

   Granty rozwojowe mają charakter utylitarny i choć nie muszą skończyć się wdrożeniem projektów, powinny stwarzać przesłanki do zastosowania ich w praktyce. Natomiast granty celowe, będące wynikiem mariażu nauki z gospodarką narodową, są efektem nawiązania ścisłej współpracy jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami funkcjonującymi na wolnym rynku. Warunkiem przyznania grantów celowych, oprócz przesłanek merytorycznych, jest wniesienie przez przedsiębiorstwa wkładu własnego w wysokości ok. 40% wartości projektu. W ocenie profesora Andrzeja Libika liczba grantów rozwojowych i celowych powinna z każdym rokiem rosnąć.

   Odczyt prof. Andrzeja Libika dostarczył uczestnikom spotkania wielu ważnych i cennych informacji o kierunkach rozwoju w nauce polskiej, które z pewnością pomogą w aktywnym uczestniczeniu pracowników naukowych Instytutu w ich realizacji.

TAGI: archiwum aktualnosci


Więcej Informacji

Nominacje profesorskie w Instytucie Badawczym Leśnictwa

Prezydent RP Andrzej Duda przyznał nominacje profesorskie pracownikom IBL: Pani Iwonie Skrzecz i Panu Tomaszowi Oszako....więcej »

Gospodarowanie wodą w lasach Nadbałtyckich

Serdecznie zachęcamy do obejrzenia trzech filmów przygotowanych w ramach projektów WAMBAF „Gospodarowanie wodą w lasach Nadbałtyckich” oraz WAMBAF Tool Box – „Wdrożenie rezultatów projektu WAMBAF”....więcej »

Biebrza w ogniu

Tegoroczny sezon pożarowy w lasach zaczął się dokładnie już pierwszego dnia nowego roku. Do 27 kwietnia powstało aż 3400 pożarów lasów i kilkunastokrotnie więcej pożarów traw i terenów niezagospodarowanych....więcej »