PROTAXUS

 

 

Czynna ochrona cisa pospolitego na wybranych obszarach Natura 2000 w Polsce.

Okres realizacji

01.07.2010 - 15.11.2014

Koordynator / Komórka wiodąca

Zakład Ekologii Lasu

Zobacz stronę projektu

Opis projektu

Główne założenia projektu dotyczyły ochrony przyrody, ograniczenia degradacji środowiska naturalnego oraz wzrostu różnorodności biologicznej i były zgodne z wytycznymi V priorytetu (Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych) Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007 -2013. Projekt otrzymał rekomendację dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w latach 2010-2014 w ramach Działania 5.1: Wspieranie kompleksowych projektów z zakresu ochrony siedlisk przyrodniczych (ekosystemów) na obszarach chronionych oraz zachowanie różnorodności gatunkowej.

Cele projektu

Cel strategiczny projektu:
Wzrost różnorodności biologicznej lasów w Polsce poprzez przywracanie cisa pospolitego na obszarze jego naturalnego zasięgu.

Cele szczegółowe projektu:
1. Zwiększenie powierzchni populacji cisa pospolitego w lasach.
2. Sprawdzenie efektów dotychczasowych działań ochronnych dla cisa pospolitego.
3. Ograniczenie wielkości szkód powodowanych przez jeleniowate w drzewostanach z udziałem cisa pospolitego.
4. Poprawa warunków wzrostu wybranych populacji cisa pospolitego.

Charakterystyka projektu

1. Obszar realizacji projektu.

  • 14 rezerwatów przyrody

  • 6 obszarów Natura 2000

L.p.

Obszar Natura 2000

Kod

Nazwa

1

PLH 320013

Ostoja Goleniowska

2

PLC 180001

Bieszczady

3

PLH 260011

Lasy Skarżyskie

4

PLH 100018

Cisy w Jasieniu

5

PLH 240027

Łęgi w lasach nad Liswartą

6

PLH 020062

Góry Bardzkie

 

 

  • 27 upraw zachowawczych cisa pospolitego założonych w latach 2004-2008, usytuowanych w nadleśnictwach: Rokita, Henryków, Międzylesie, Kołaczyce, Baligród.

 

2. Efekt rzeczowy projektu został osiągnięty poprzez realizację następujących zadań:

- inwentaryzacja odnowienia naturalnego cisa pospolitego w 14 wybranych  rezerwatach,
- inwentaryzacja odnowienia sztucznego cisa pospolitego na 27 uprawach zachowawczych założonych w latach 2004-2008,
- ochrona indywidualna odnowień naturalnych cisa pospolitego (instalacja 200 osłon nalotu i podrostu cisa w czterech rezerwatach)


Przykład osłony nalotu cisowego w rezerwacie „Cisy Rokickie im. prof. St. Króla” fot. B. Pawlak

- restytucja cisa pospolitego w Nadleśnictwie Skarżysko (posadzenie 3500 sadzonek cisa na 17 powierzchniach podokapowych w leśnictwie Majdów, oddz. 20f)


Restytucja cisa pospolitego w Nadleśnictwie Skarżysko (ogrodzona powierzchnia podokapowa) fot. B. Pawlak

- pielęgnacja drzewostanów z udziałem cisa pospolitego w pięciu rezerwatach


Prace pielęgnacyjne w rezerwacie „Bogdanieckie Cisy” fot. B. Pawlak

- modernizacja ogrodzenia rezerwatu „Cisy Rokickie im. prof. Stanisława Króla”,
- konserwacja rowu melioracyjnego w rezerwacie „Cisy Tychowskie”,
- opracowanie bazy danych „Ochrona cisa pospolitego”.

3. Podsumowanie realizacji projektu
Ocenione populacje cisów wymagają ochrony czynnej, gdyż bez wykonywania prac pielęgnacyjnych istnienie wielu z nich jest zagrożone. Zabiegi pielęgnacyjne powinny dotyczyć dojrzałych drzew, jak również młodego pokolenia. W rezerwatach cisowych częściej powinny być stosowane osłony mechaniczne pojedynczych nalotów i niskich podrostów gatunku chronionego. Konieczna staje się również ochrona całych rezerwatów w przypadku zwiększenia się liczebności zwierzyny płowej i szkód przez nią powodowanych. Ocena jakości upraw zachowawczych cisa potwierdzała możliwość wykorzystania ochrony ex-situ w ramach restytucji tego gatunku w lasach polskich. Należy jednak zwrócić uwagę na kryteria wyboru lokalizacji powierzchni podsadzeń, składu gatunkowego drzewostanu oraz pochodzenia i jakości materiału sadzeniowego. Wyniki realizacji projektu wskazują na celowość kontynuowania kompleksowych prac związanych z monitoringiem rozwoju naturalnych populacji cisa oraz z odtwarzaniem zasobów cisa pospolitego w ekosystemach leśnych.

Zakres uczestnictwa IBL

Wykonawcy projektu

Koordynator:
dr inż. Dorota Grygoruk

Zespół merytoryczny:
dr hab. Dorota Dobrowolska prof. nadzw.
dr Grażyna Olszowska
dr inż. Anna Żółciak
dr inż. Marzena Niemczyk
mgr inż. Bogdan Pawlak

Obsługa projektu:
mgr Iwona Gogolińska
mgr Karina Danielewicz
mgr inż. Monika Wojewoda
mgr Agnieszka Celejewska
Lidia Śmierzyńska
Leszek Kruczek

Partnerzy