Oferta badawcza

Instytut Badawczy Leśnictwa oferuje, w ramach prac naukowo-badawczych każdego z zakładów, szeroką ofertę działalności usługowej i doradczej. Zajmujemy się pracami z zakresu ocen oddziaływania na środowisko, sporządzaniem ekspertyz, waloryzacji przyrodniczych, analiz DNA materiałów roślinnych, monitorowaniem zagrożenia pożarowego, jak również działalnością biblioteczną. Szczegółowe informacje znajdują się poniżej.

Zakład Ekologii Lasu (EL)

Ocena produkcyjności siedlisk.

Oznaczanie właściwości fizykochemicznych gleb, zanieczyszczeń powietrza, składu chemicznego wody, analiza chemiczna materiału organicznego pod względem zawartości składników pokarmowych i metali ciężkich.

Szkolenia w zakresie dobrej praktyki laboratoryjnej.

Wydawanie opinii o przydatności nawozów, środków poprawiających właściwości gleby oraz środków wspomagających uprawę roślin do stosowania w lasach – na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 (Dz. U. nr 119, poz. 765).

Wydawanie opinii o spełnieniu wymagań jakościowych oraz wymagań w zakresie dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń przez nawozy, środki poprawiające właściwości gleby oraz środki wspomagające uprawę roślin przeznaczone do stosowania w leśnictwie – na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 (Dz. U. nr 119, poz. 765).

Programy rewitalizacji gleb leśnych, diagnostyka gleb szkółek leśnych wraz z zaleceniami nawożeniowymi, programy zagospodarowania i rekultywacji nieużytków oraz zalesiania gleb porolnych.

Oceny oddziaływania urządzeń wodnych i działalności antropogenicznej na środowisko leśne.

Projekty systemów odwadniających i nawadniających w lasach.

Opinie i ekspertyzy dotyczące projektów zwiększania retencji i gospodarki wodnej w lasach.

Wykonywanie planów ochrony obszarów Natura 2000.

Wykonywanie planów zadań ochronnych obszarów Natura 2000.

Oceny oddziaływania na środowiska planów urządzania lasu.

Merytoryczna ocena operatów siedliskowych.

Ocena wpływu inwestycji na stan siedlisk leśnych i stosunków wodnych np. kopalnie piasku, zbiorniki retencyjne.

Doradztwo w zakresie diagnozy typologicznej siedlisk leśnych oraz diagnozy fitosocjologicznej.

Doradztwo w zakresie realizacji projektów restytucji i ochrony siedlisk hydrogenicznych.

Doradztwo w zakresie sytemu nawadniania szkółek leśnych.

Zagospodarowania terenów zdegradowanych np. pożarzysk, obszarów osuszonych itp..

Wsparcie merytoryczne w zakresie stosowania hydrożeli w środowiskach leśnych.

Wsparcie merytoryczne w zakresie funkcjonowania systemów melioracji wodnych w lasach.

Opracowanie metod przeciwdziałania erozji na terenach leśnych.

Neutralizacja zasolenia i regulacja odczynu gleb oraz określanie stanu odżywienia i potrzeb nawożeniowych różnych gatunków drzew na terenach miejskich.

 

Sporządzanie ekspertyz dotyczących waloryzacji przyrodniczych wybranych obiektów leśnych, rezerwatów jak również lasów miejskich (ze szczególnym uwzględnieniem Obszarów Natura 2000).

Przygotowanie studium oddziaływania na środowisko (do uzyskania pozwolenia zintegrowanego lub pozwolenia resortowego) dla nowych inwestycji lub inwestycji modernizowanych ze szczególnym uwzględnieniem ekosystemów leśnych.

Ocena liczebności populacji zwierząt (kopytne, nietoperze, gryzonie) oraz szkolenia w tym zakresie.

Ocena rozmiaru uszkodzeń powodowanych przez zwierzynę w środowisku leśnym. Szkolenia i ekspertyzy na temat sposobów ochrony upraw i młodników przed szkodami od zwierzyny.

Prowadzenie szkoleń i warsztatów dla dydaktyków i doradców metodycznych z zakresu edukacji środowiskowej w systemie zintegrowanym z wykorzystaniem form interaktywnych.


Zakład Hodowli Lasu i Genetyki Drzew Leśnych (HL)

 

Ocena jakości nasion drzew i krzewów leśnych.
(W.Kantorowicz@ibles.waw.pl)

 

Ekspertyzy i doradztwo w zakresie:

stosowania herbicydów w leśnictwie (szkółkarstwo, uprawy leśne, drzewostany i otoczenie),

stosowania biologicznych metod ochrony przed chwastami w szkółkach i na uprawach leśnych,

zakładania upraw leśnych, zalesień gruntów porolnych, nieużytków i zdegradowanych terenów leśnych i nie leśnych (dobór składu gatunkowego, więźby sadzenia, formy zmieszania),

metod pielęgnowania drzew w drzewostanach i zadrzewieniach (również na terenach miejskich) pod kątem ich stanu hodowlanego i witalności.

Ponadto:

organizacja i pomoc w szkoleniach dla kadry leśnej w zakresie szeroko pojętej tematyki hodowli lasu ze szczególnym uwzględnieniem naturalnego odnowienia drzewostanów, pielęgnacji drzewostanów, hodowlanego zagospodarowania drzewostanów ochronnych, doboru właściwych metod przebudowy drzewostanów i hodowlanego zagospodarowania drzewostanów zamierających i uszkodzonych przez wiatr i śnieg,

organizacja szkoleń dla prywatnych właścicieli lasu w zakresie opisanym powyżej,

prowadzenie zajęć edukacyjnych dla dzieci, młodzieży i kadry nauczycielskiej w zakresie podstaw zagospodarowania lasu.

 

Zakład Ochrony Lasu (OL)

„Oznaczanie owadów: motyli dziennych, nocnych, ważek, szarańczaków, muchówek oraz sprawców uszkodzeń drzew i krzewów leśnych"
( prof. dr hab. Jacek Hilszczański, dr inż. Cezary Bystrowski, prof. dr hab. Andrzej Kolk, dr inż. Tomasz Jaworski)

„Badania rejestracyjne, środków ochrony roślin, porady stosowania środków owadobójczych w zwalczaniu szkodliwych owadów oraz ocena skuteczności ich działania" 
(dr hab. Iwona Skrzecz, prof. dr hab. Barbara Głowacka, prof. dr hab. Henryk Malinowski, dr Alicja Sierpińska)

„Postępowanie ochronne - porady:
-  w drzewostanach iglastych i liściastych zagrożonych przez szkodniki liściożerne, 
(dr hab. Iwona Skrzecz, prof. dr hab. Barbara Głowacka, prof. dr hab. Andrzej Kolk, dr inż. Lidia Sukovata)
- w drzewostanach świerkowych i sosnowych zagrożonych przez szkodniki wtórne".
( prof. dr hab. Jacek Hilszczański, prof. dr hab. Andrzej Kolk)

„Stosowanie i produkcja feromonów oraz kairomonów i pułapek feromonowych w leśnictwie" - porady,
(prof. dr hab. Andrzej Kolk, dr inż. Lidia Sukovata, dr inż. Alicja Sowińska, Wojciech Janiszewski)

„Postępowanie ochronne w drzewostanach iglastych i liściastych uszkodzonych przez czynniki abiotyczne (wiatr, okiść, powódź, pożar itp.)" ,
( prof. dr hab. Jacek Hilszczański, prof. dr hab. Andrzej Kolk)

„Opracowanie optymalnej strategii postępowania hodowlano-ochronnego w stałych, uporczywych pędraczyskach" 
( dr inż. Lidia Sukovata, dr Alicja Sierpińska, prof. dr hab. Andrzej Kolk, dr inż. Tomasz Jaworski)

„Ocena stanu sanitarnego i zdrowotnego drzewostanów oraz prognozowanie występowania szkodliwych owadów" 
( dr hab. Jacek Hilszczański, dr inż. Lidia Sukovata, dr inż. Tomasz Jabłoński, prof. dr hab. Andrzej Kolk, dr inż. Alicja Sowińska, dr inż. Danuta Woreta, mgr inż. Radosław Plewa)

Wykonanie zabiegów ochronnych (zwalczanie szkodliwych owadów) roślin ozdobnych, drzew i krzewów w ogrodach, parkach i lasach prywatnej i komunalnej własności"  
(dr hab. Iwona Skrzecz, dr inż. Cezary Bystrowski, Wojciech Janiszewski)

Działalność szkoleniowa i usługowo-doradcza:

Analizy faunistyczne rezerwatów przyrody i innych obiektów przyrodniczych.

Ocena jakościowa i ilościowa rzadkich, zagrożonych i chronionych gatunków owadów w Parkach Narodowych, Rezerwatach Przyrody i obszarach Sieci Natura 2000 oraz tworzenie planów ochrony w dziedzinie entomologii dla Parków Narodowych i obszarów Natura 2000.
( prof. dr hab. Jacek Hilszczański, dr inż. Cezary Bystrowski, dr inż. Tomasz Jaworski, mgr inż. Radosław Plewa)

Organizowanie szkolenia dla pracowników administracji Lasów Państwowych dla uczelni, szkół, pracowników Parków Narodowych i Krajobrazowych, przygotowanie zbiorów owadów i ich konserwacja.
(w szkoleniach będą uczestniczyć wymienione wyżej osoby w zależności od ustalonego programu szkoleń)

Poradnictwo w zakresie  chorób nasion, siewek i sadzonek w szkółkach leśnych, drzewostanach oraz ogrodach działkowych i przydomowych.

Identyfikacja patogenów z wykorzystaniem technik z zakresu genetyki molekularnej (PCR, Real Time PCR, sekwencjonowanie DNA).

Inwentaryzacja oraz wykonywanie ekspertyz stanu zdrowotnego zadrzewień parkowych i ulicznych.

Rozpoznawanie biotycznych i abiotycznych czynników szkodotwórczych i projektowanie metod ograniczania szkód przez nie powodowanych.

Oceny stanu mikoryz u drzew leśnych.

Doradztwo w zakresie zwalczania patogenicznych grzybów.

Prowadzenie kursów i szkoleń z zakresu fitopatologii drzew i krzewów, a w szczególności:

prac konserwatorskich przy drzewach pomnikach przyrody z punktu    widzenia ograniczania rozwoju patogenicznych grzybów,

metod biologicznych ograniczania rozwoju patogenów korzeni,

biologicznego rozkładania pniaków po ścince drzew w warunkach środowiska miast i wielkich aglomeracji miejskich,

metod podnoszenia skuteczności używanych pestycydów.

 

Zakład Zarządzania Zasobami Leśnymi (ZZ)

Wykonywanie ekspertyz i pomoc fachowa w zakresie wyceny leśnych nieruchomości gruntowych oraz szacowania strat w drzewostanach.

Opracowywanie ekspertyz w zakresie analiz rynku surowca drzewnego w Polsce i Europie.

Szkolenia dla właścicieli lasów oraz służb nadzoru nad lasami prywatnymi.

 

Wykonywanie ocen oddziaływania na środowisko planów urządzeniowych w aspekcie obszarów Natura 2000 (po ukazaniu się zasad wykonywania).

Wykonywanie uproszczonych planów urządzenia lasów.

Wykonywanie planów ochrony dla parków narodowych (współudział), parków krajobrazowych, rezerwatów, planów ochrony i planu zadań obszarów Natura 2000.

Wykonywanie ekspertyz dotyczących wybranych elementów stanu lasu różnych własności z zastosowaniem technik geomatycznych.

Inwentaryzacja zasobów drzewnych.

Opracowywanie raportów dotyczących zasobów drzewnych i ich zmian.

Pomiar rocznych przyrostów grubości drzew na pobranych próbkach.

Analizy przestrzenne z wykorzystaniem Numerycznego Modelu Terenu.

Analiza, projektowanie i implementacja aplikacji wykorzystujących dane opisowe i geometryczne z SILP.

Analizy biznesowe projektów informatycznych (tworzenie dokumentacji analitycznych w notacji UML) wykorzystujących dane opisowe i geometryczne SILP.

Realizacja nietypowych zapytań o informacje, które znajdują się w bazach SILP.

Projektowanie i wdrożenie serwisów internetowych oraz systemu zarządzania treścią (Content Managment System) w technologii ZOPE/PLONE.

 

Pomiar i ocena wielkości charakteryzujących hałas i wibrację w środowisku pracy (w miejscach przebywania ludzi na stanowiskach pracy maszyny lub w innych określonych miejscach).

Ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas i wibrację zgodnie z przepisami europejskimi (Dyrektywa 98/37/WE), badania fizjologiczne operatorów przy wykonywaniu prac przy pozyskiwaniu drewna, w celu określenia energetycznego jak i fizjologicznego kosztu pracy.

Szkolenia w zakresie stosowania wielooperacyjnych maszyn do pozyskiwania drewna.

 

Laboratorium Biologii Molekularnej (LBM)

 

Analizy DNA drzew leśnych, patogenów grzybowych i zwierząt, w celu:
-określania genotypu na podstawie loci DNA jądrowego (nDNA) i organellowego (cpDNA i mtDNA),
-porównania profili DNA próbek z dłużyc i pniaków drewna kradzionego (do celów sądowych),
-molekularnej identyfikacji gatunkowej mieszańców drzew leśnych,
-analiz zmienności genetycznej populacji drzew leśnych (świerka pospolitego, sosny zwyczajnej, jodły pospolitej, modrzewia europejskiego, dębu szypułkowego, buka zwyczajnego, jasionu wyniosłego,
-weryfikacji przynależności gatunków drzew leśnych do głównych refugiów polodowcowych w Europie,
-diagnostyki molekularnej patogenów w próbkach środowiskowych oraz materiale roślinnym w szkółkach leśnych,
-analizy genetycznego podłoża odporności drzew leśnych na patogeny grzybowe z rodzaju Phytophthora spp. i Hymenoscyphus fraxinea.
Kierownik: dr hab. Justyna Nowakowska

Zaplecze aparaturowe Laboratorium Pracowni Biologii Molekularnej IBL:
sprzęt do preparatyki DNA: wagi laboratoryjne typu (Radwag i  Ohaus), wytrząsarki automatyczne (Rietsch), dwukrotny system oczyszczania wody Elix 3 i Milli-Q Millipore, wirówki laboratoryjne (Eppendorf, Genofuge i Rietch), komory laminarne (do preparatyki próbek i do przygotowania reakcji PCR), zamrażarki niskotemperaturowe, inkubatory, wytwornica lodu, autoklawy, mieszadła, pH-metry,
sprzęt do diagnostyki molekularnej organizmów: automatyczny sekwenator żelowy Alf ExpresII i automatyczny sekwenatory kapilarne CEQ8000 i ABI3000, spektrofotometr NanoDrop ND-1000, zestawy do elektroforezy poziomej i pionowej BioRad, termocyklery (MJResearch i Biometra), systemy analizy komputerowej (Gene-Scan, programy Gel-Doc, BIO-PROFIL).

ANALIZY DNA DREWNA, GRZYBÓW, OWADÓW I SSAKÓW


 

Laboratorium Ochrony Przeciwpożarowej Lasu (Ppoż)

Osobą odpowiedzialną w sprawach ewentualnie podejmowanych usług jest dr inż. Józef Piwnicki J.Piwnicki@ibles.waw.pl

Monitorowanie zagrożenia pożarowego lasu oraz występowania pożarów leśnych.

Współpraca z mediami i opracowywanie komunikatów o zagrożeniu pożarowym w lasach.

Określanie przydatności nowych rozwiązań technicznych w ochronie przeciwpożarowej lasu.

Opracowanie technologii stosowania środków i sprzętu do wykrywania i zwalczania pożarów lasu.

Charakterystyka warunków meteorologicznych i hydrotermicznych obszarów leśnych.

Organizacja prognozowania zagrożenia pożarowego lasu na poligonach wojskowych.

Opracowanie programów ochrony przeciwpożarowej lasu.

Pomoc w opracowywaniu sposobów postępowania na wypadek powstania pożaru lasu.

Konsultacje w sprawie interpretacji przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej lasu.

Doradztwo w zakresie funkcjonowania Krajowego Systemu Informacji o Pożarach Lasu.

Szkolenia z zakresu ochrony przeciwpożarowej lasu.

Szkolenia z zakresu obsługi punktów prognostycznych do prognozowania zagrożenia pożarowego lasu na poligonach wojskowych.

Zakład Lasów Naturalnych (LN) – Białowieża

Ekspertyzy dotyczące wpływu emisji zanieczyszczeń powietrza (przemysł, transport, rolnictwo, określone zakłady i firmy) na skażenia środowiska przyrodniczego (leśnego) związkami siarki, azotu i metalami ciężkimi. Ocena zagrożenia środowiska leśnego metodami bioindykacyjnymi (na określonym terenie, transplantacja lub ekspozycja bioindykatora).
( dr hab. Elżbieta Malzahn)

Udział w edukacji ekologicznej młodzieży oraz we wszelkich szkoleniach na temat tzw. zagrożeń cywilizacyjnych, w tym wpływu zagrożeń abiotycznych i antropogenicznych na środowisko leśne.
( dr hab. Elżbieta Malzahn)

Doradztwo i/lub szkolenia ( dr hab. Rafał Paluch) z zakresu:

sposobów gospodarczego wykorzystania podokapowych odnowień dębów do przebudowy drzewostanów sosnowych,

racjonalizacji działań hodowlanych poprzez wykorzystanie procesów naturalnych zachodzących w drzewostanach,

oceny zasadności wniosków o wycięcie drzew na gruntach nieleśnych,

różnych metod odnawiania dębów i ich znaczenia dla ograniczenia zamierania drzewostanów dębowych,

przeciwdziałania zjawisku zamierania jesionu wyniosłego metodami hodowli lasu.

Ekspertyzy, szkolenia, opinie, doradztwo z zakresu:

ochrony przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem organizmów saproksylicznych,
( prof. dr hab. Jerzy M. Gutowski )

oznaczania (identyfikacji) owadów,
( prof. dr hab. Jerzy M. Gutowski, mgr inż. Krzysztof Sućko)

rozpoznawania, metod inwentaryzacji oraz sposobów ochrony bezkręgowców saproksylicznych z załącznika IV Dyrektywy Siedliskowej przy realizacji czynności gospodarczych w Lasach Państwowych,
( prof. dr hab. Jerzy M. Gutowski )

roli martwego drewna w ekosystemach leśnych.
( prof. dr hab. Jerzy M. Gutowski )

Opracowanie zadań ochronnych i planów ochrony dla rezerwatów przyrody i innych obszarów chronionych.
( prof. dr hab. Jerzy M. Gutowski , dr hab. Elżbieta Malzahn, dr hab. Rafał Paluch, mgr inż. Krzysztof Sućko)

Zakład Lasów Górskich (LG) – Kraków

Szkolenia, wykłady i poradnictwo z zakresu gospodarki leśnej w regionach górskich z uwzględnieniem zagospodarowania gruntów porolnych i terenów zdegradowanych.
(kierownik: prof. dr hab. Stanisław Niemtur)

Ocena występowania ważniejszych szkodników leśnych oraz prognoza ich wystąpienia.
(kierownik: dr hab. Wojciech Grodzki)

Szkolenia, wykłady z zakresu ochrony lasów górskich oraz poradnictwo dotyczące rozpoznawania, profilaktyki i zwalczania szkodników owadzich.
(kierownik: dr hab. Wojciech Grodzki)

Poradnictwo w zakresie stosowania feromonów i środków owadobójczych w ochronie lasu.
(kierownik: dr hab. Wojciech Grodzki)

Opinie w zakresie prowadzenia gospodarki leśnej w regionach górskich oraz poradnictwo w zakresie odnowienia (wykorzystanie odnowień naturalnych, odnowienia sztuczne) i pielęgnowania lasu na różnych etapach jego rozwoju.
(kierownik: prof. dr hab. Stanisław Niemtur)

Ocena stanu zdrowotnego i wytrzymałości mechanicznej na złamanie pni i konarów drzew przydrożnych, drzew rosnących w sąsiedztwie zabudowań i w innych miejscach publicznych (aleje, parki, ogrody, parkingi, itp.) przy pomocy bezinwazyjnej metody z zastosowaniem tomografu komputerowego PICUS Sonic. Opracowanie projektów rewitalizacyjnych lub metod usunięcia drzew w sytuacji zagrożenia mienia lub życia ludzkiego.
( prof. dr hab. Stanisław Niemtur i mgr inż. Elżbieta Chomicz)

Ocena aktualnego stanu żywotności lasów ochronnych i ekspertyzy dotyczące ekologicznych metod jej poprawy z uwzględnieniem skutków oddziaływania infrastruktury związanej z rozwojem turystyki letniej i zimowej  na lasy w górskich miejscowościach uzdrowiskowych.
(kierownik: prof. dr hab. Stanisław Niemtur)

Opracowanie założeń biologicznej zabudowy potoków górskich w zlewniach z zagrożeniem powodziowym terenów zurbanizowanych.
(kierownik: prof. dr hab. Stanisław Niemtur)

Określenie uwarunkowań formalno prawnych związanych z gospodarką leśną w górach włącznie z wyceną szkód spowodowanych przez czynniki biotyczne i abiotyczne (owady, zwierzyna, huragany, linie energetyczne, itp.) na gruntach należących do różnych form własności.
(kierownik: prof. dr hab. Stanisław Niemtur)

Informacja Naukowa i Promocja (INP)

Działalność biblioteczna:

Sporządzanie bibliograficznych zestawień tematycznych z dziedziny leśnictwa i nauk pokrewnych na podstawie wydawnictw periodycznych i zwartych, polskich i zagranicznych, gromadzonych w Bibliotece.
(mgr E. Lewandowska, mgr inż. M. Stasiak, mgr inż. J. Szewczykiewicz)

Udostępnianie w internecie baz danych tworzonych w Informacji Naukowej i Promocji na podstawie materiałów gromadzonych w Bibliotece.
(mgr E. Lewandowska, mgr inż. M. Stasiak, mgr inż. J. Szewczykiewicz , mgr inż. A. Tylman)

Skanowanie artykułów z czasopism i fragmentów książek na podstawie zamówień mailowych.
(mgr inż. K. Tkaczyk, mgr inż. M. Stasiak, mgr inż. W. Duda)

Udzielanie telefonicznych kwerend bibliograficznych.
(mgr E. Lewandowska, mgr inż. M.Stasiak)

Obsługa użytkowników odwiedzających czytelnię biblioteki.
(mgr E. Lewandowska, mgr inż. M.Stasiak)

Udostępnienie dwóch stanowisk komputerowych z dostępem do internetu do celów naukowych, informacyjnych i edukacyjnych (możliwość zapisywania danych na własnych nośnikach elektronicznych lub dokonywania ich wydruku).

Działalność wydawnicza:
(mgr D. Lotz, inż. P. Szmit, mgr inż. A. Tylman)

Wydawanie publikacji naukowych.

Dystrybucja publikacji naukowych.

Działalność edukacyjna:
(mgr inż. G. Głuch)

Prowadzenie zajęć edukacyjnych dla dzieci i młodzieży szkolnej.

Organizowanie warsztatów dla studentów.

Organizowanie warsztatów dla nauczycieli na wszystkich poziomach nauczania.