BioSoil

Projekt demonstracyjny.

Rodzaj projektu

Krajowy

Status projektu

Zakończony

Okres realizacji

-

Nr umowy

Źródło finansowania

Kwota finansowania

Beneficjent

Koordynator / Komórka wiodąca

Kierownik projektu

Zobacz stronę projektu

Opis projektu

Projekt demonstracyjny BioSoil składa się z trzech modułów:

  1. Gleby na SPO I rzędu (BioSoil Soil Level I).
  2. Gleby na wybranych SPO II rzędu (BioSoil Soil Level II).
  3. Różnorodność biologiczna na SPO I rzędu (BioSoil Biodiversity).

Cele projektu

Cel badań w BioSoil Soil

Celem ogólnym modułu „gleba" (BioSoil Soil Level I oraz Level II) jest opracowanie i sprawdzenie w praktyce przewodnika do monitorowania gleb leśnych "Manual on methods and criteria for harmonized sampling, assessment, monitoring and analysis of the effects of air pollution on forests. Part IIIa. Sampling and Analysis of Soil, Part IIIb. Soil Solution Collection and Analysis". Projekt dostarczy danych niezbędnych do opracowania metodyki oraz programu monitorowania wszystkich gleb na poziomie Wspólnoty. Realizacja programu umożliwi znalezienie odpowiedzi na szereg otwartych kwestii:

  • czy w ciągu dziesięciu lat, jakie upłynęły od pierwszego cyklu monitoringu gleb nastąpiły zmiany wielkości wybranych parametrów,
  • jakie były przyczyny ewentualnych zmian właściwości gleb,
  • czy metody i procedury zawarte w przewodniku nadają się do monitorowania gleb w skali całej Unii,
  • czy wyniki badań przy użyciu proponowanych metod są powtarzalne i porównywalne we wszystkich krajach członkowskich Unii,
  • czy wyniki badań mogą być włączone do Europejskiego Systemu Informacji o Glebach.

 

Szczegółowe cele modułu glebowego są następujące:

  • Utworzenie ulepszonej wspólnej europejskiej bazy danych gleb leśnych, której zasoby mogły będą być wykorzystane w badaniach środowiskowych nad zakwaszaniem, eutrofizacją, wiązaniem węgla organicznego, wpływem zmian klimatu na środowisko, itp.,
  • Sfinalizowanie wspólnej europejskiej metodyki monitorowania gleb leśnych na podstawie istniejącego przewodnika ICP-Forests oraz innych przewodników, np. Guidelines for Soil Profile Description and Classification (FAO, 1990),
  • Udoskonalenie istniejącej europejskiej bazy danych gleb leśnych poprzez ujednolicenie metodyki badań, wprowadzenie brakujących informacji dotyczących opisu profili glebowych, właściwości gleb w głębszych, dotąd nie badanych poziomach,
  • Ocena przestrzennej zmienności gleb,
  • Oszacowanie skali i wyjaśnienie przyczyn krótkookresowych zmian właściwości gleb leśnych,
  • Udoskonalenie metod oceny danych stosowanych w monitoringu gleb leśnych, poprzez wprowadzenie zaawansowanych metod analizy statystycznej, z szacowaniem niepewności włącznie,
  • Ocena możliwości zastosowania metodologii przyjętej w europejskim programie monitoringu gleb leśnych do organizowanego na poziomie Wspólnoty monitorowania gleb nieleśnych,
  • Udoskonalenie istniejącej strategii zapewniania i kontroli jakości w badaniach glebowych.

Cel badań w BioSoil Biodiversity

Celem ogólnym modułu „różnorodność biologiczna" jest inwentaryzacja wybranych wskaźników różnorodności biologicznej, takich jak struktura drzewostanu i zróżnicowanie gatunkowe roślin, na wszystkich stałych powierzchniach obserwacyjnych I rzędu w sieci 16x16 km. W wyniku realizacji modułu zostaną zebrane i opracowane dane wspomagające politykę Unii Europejskiej oraz poszczególnych państw członkowskich w zakresie zachowania różnorodności biologicznej poprzez:

  • Przeprowadzenie badań demonstracyjnych, w wyniku których zebrane zostaną ujednolicone informacje dotyczące różnorodności biologicznej w ekosystemach leśnych Europy oraz udowodnienie przydatności istniejącej sieci 16x16 km do takich badań.
  • Klasyfikacja typów lasu Europy na powierzchniach w sieci 16x16 km oraz pierwsza próba klasyfikacji siedlisk leśnych Europy.
  • Ocena wybranych, rozpoznanych w skali Europy, wiarygodnych i praktycznych wskaźników różnorodności biologicznej, sprawdzających się w warunkach inwentaryzacji wielkoobszarowej, a następnie opracowanie europejskiego przewodnika do oceny bioróżnorodności. Przewodnik ten, łącznie z przewodnikiem do monitorowania gleb leśnych, będzie głównym osiągnięciem projektu BioSoil.
  • Utworzenie systemu gromadzenia informacji zebranych w wyniku realizacji innych projektów (m. in. modułu „gleba") służących lepszemu poznaniu wpływu czynników środowiska na różnorodność biologiczną w ekosystemach leśnych.

Realizacja projektu pozwoli na utworzenie krajowych baz danych gleb leśnych oraz różnorodności biologicznej, których zasoby łącznie z innymi danymi monitoringu lasu oraz inwentaryzacji wielkoobszarowej, dadzą solidne podstawy dla wielu badaniach środowiskowych, między innymi nad zakwaszaniem, eutrofizacją, wiązaniem węgla organicznego, wpływem zmian klimatu na środowisko, itp. Dzięki uczestnictwu w realizacji projektu strona polska uzyska nieograniczony dostęp do bazy gleb leśnych Europy oraz do bazy wskaźników różnorodności biologicznej lasów Europy.

Charakterystyka projektu

Metodyka

Moduł BioSoil Soil:


  • Projekt będzie realizowany na powierzchniach I rzędu w sieci 16x16 km oraz na wybranych powierzchniach II rzędu w oparciu o aktualną, skorygowaną przez uczestników projektu wersję przewodnika "Manual on methods and criteria for harmonized sampling, assessment, monitoring and analysis of the effects of air pollution on forests. Part IIIa. Sampling and Analysis of Soil, Part IIIb. Soil Solution Collection and Analysis". BioSoil pozwoli na pełne sprawdzenie i modyfikację przewodnika, co będzie jednym z głównych osiągnięć projektu.
  • Mierzone będą wszystkie właściwości gleb w poziomach O, 0-5, 5-10 cm, 10-20 cm, 20-40 cm i 40-80cm, określone w przewodniku jako obligatoryjne, a dodatkowo na SPO I rzędu również właściwości zaliczone do opcjonalnych. Analizy chemiczne będą wykonywane przez laboratoria krajowe, zakwalifikowane na podstawie wyników porównań międzylaboratoryjnych przeprowadzonych w latach 2002-2005. W przypadku Polski będzie to Laboratorium Chemii Środowiska Leśnego Zakładu Siedliskoznawstwa Instytutu Badawczego Leśnictwa. Próbki glebowe z 10-15 % powierzchni będą analizowane równolegle przez laboratorium centralne, wyłonione w drodze przetargu.
  • Wykonany zostanie pełny opis wszystkich profili glebowych zgodnie z przewodnikiem FAO (Guidelines for Soil Profile Description and Classification – FAO, 1990), a następnie każda gleba zostanie sklasyfikowana według ujednoliconej systematyki międzynarodowej (World Base of Soil Resource – WRB, 1998).
  • Koordynację badań prowadzić będzie działające w ramach ICP-Forests Centrum Koordynacyjne Gleb Leśnych (Forest Soil Coordinating Centre - FSCC) oraz Wspólnotowe Centrum Badawcze – Joint Research Centre, będące naukowym organem koordynacyjnym programu Forest Focus.

Moduł BioSoil Biodiversity:

  • Na wszystkich stałych powierzchniach obserwacyjnych I rzędu w sieci 16x16 km wyznaczone zostaną trzy powierzchnie kołowe o wspólnym środku: zewnętrzna (powierzchnia 3) o promieniu 25,24 m (2000 m2), pośrednia (powierzchnia 2) o promieniu 11,28 m (400 m2) oraz wewnętrzna (powierzchnia 1) o promieniu 3,09 m (30 m2).
  • Mierzone będą następujące wskaźniki różnorodności biologicznej:
    • klasyfikacja typu lasu,
    • struktura drzewostanu:

      - gatunek wszystkich roślin drzewiastych,

      - pierśnica wszystkich roślin drzewiastych o wysokości przekraczającej 130 cm,

      - martwe drewno o długości co najmniej 100 cm i średnicy nie mniejszej niż 5 cm (gatunek, długość, średnica, stopień rozkładu),

      - ilość pni drzew,

      - zwarcie i wygląd koron drzew.

       

    • roślinność runa (lista gatunków roślin naczyniowych).
  • Koordynację badań prowadzić będzie Przewodniczący działającej w ramach ICP-Forests Grupy Roboczej ds. Różnorodności Biologicznej.

Zakres uczestnictwa IBL

Wykonawcy projektu

Partnerzy