FORTHREATS

Europejska sieć dotycząca nowych chorób i zagrożeń powodowanych przez obce gatunki inwazyjne w ekosystemach leśnych

Rodzaj projektu

Międzynarodowy

Status projektu

Zakończony

Okres realizacji

01.02.2007 - 31.01.2009

Nr umowy

Źródło finansowania

Kwota finansowania

Beneficjent

Koordynator / Komórka wiodąca

Kierownik projektu

Zobacz stronę projektu

Opis projektu

Projekt realizowany w ramach 6. Programu Ramowego Badań i Rozwoju Technologicznego Unii Europejskiej, priorytet 8.1. Badania zorientowane na wspieranie polityk – Naukowe wsparcie dla polityk.

Cele projektu

Najważniejszym celem projektu FORTHREATS jest pomoc w zapobieganiu powstawania strat ekonomicznych, ekologicznych, społecznych i kulturowych, które mogłyby zaistnieć wskutek pojawienia się chorób i obcych gatunków inwazyjnych w europejskich lasach. Będzie to możliwe dzięki utworzeniu sieci ekspertów, należących do różnych organizacji i jednostek badawczych, którzy dokonają syntezy dostępnej na ten temat wiedzy oraz zaproponują działania profilaktyczne. Projekt ten wielowątkowo wpisuje się w Priorytet 8.1 „Naukowe wsparcie dla polityk" i będzie stanowić podstawę do prowadzenia polityki wzmożonej ochrony obszaru Unii Europejskiej przed zagrożeniem ze strony obcych, inwazyjnych gatunków patogenów i szkodników owadzich.

Charakterystyka projektu

Realizacja projektu FORTHREATS ma na celu zebranie wiarygodnych informacji o potencjalnych zagrożeniach ze strony patogenów oraz szkodników owadzich występujących obecnie oraz nowych lub obcych gatunków inwazyjnych. Powstała baza danych umożliwi ocenę ryzyka ich wystąpienia w poszczególnych krajach Europy oraz zaproponowania podjęcia działań profilaktycznych. Wystąpienie nowych chorób drzew leśnych związane jest albo z pojawem nowych gatunków patogenów (powstałych np. w wyniku mutacji), lub z zawleczeniem do Europy egzotycznych gatunków patogenów, głównie z Azji. W obu przypadkach międzynarodowy handel nasionami i sadzonkami umożliwia transport roślin na duże odległości wraz z ich szkodnikami i chorobami. Należy oczekiwać, że dynamiczny rozwój światowego handlu materiałem roślinnym może skutkować wzrostem zagrożenia ze strony obcych, inwazyjnych gatunków patogenów i szkodników owadzich. Istotnym elementem projektu jest graficzne opracowanie (mapy) występowania zagrożeń w poszczególnych krajach członkowskich Unii oraz rozpoznanie dróg ich przenoszenia.

Dla potrzeb realizacji projektu stworzono konsorcjum, w którego skład wchodzą 23 jednostki naukowo-badawcze z 20 krajów Europy oraz dodatkowo 6 partnerów spoza Europy (Federacja Rosyjska, Chiny, Republika Południowej Afryki, USA i Australia).

Cele badawcze projektu realizowane będą na przestrzeni dwóch lat i obejmą :

- stworzenie bazy danych o możliwych zagrożeniach lasów Europy powodowanych przez nowe choroby i obce gatunki inwazyjne;

- identyfikację nowych patogenów obecnych w lasach europejskich oraz zestawienie powodowanych przez nie chorób;

- rozpoznanie prawdopodobnego pochodzenia zagrożeń przez patogeny i ich przemieszczania się na terenie Europy;

- ocenę jakościową i ilościową głównych zagrożeń w kontekście geograficznym i klimatycznym;

- wskazanie możliwych działań zapobiegawczych i standaryzację metod ochronnych;

- przegląd bieżącego stanu wiedzy oraz wskazanie tych obszarów, w których niezbędne będzie podjęcie badań naukowych.

Zadania projektu będą realizowane w ramach pięciu pakietów roboczych (WP), obejmujących wszystkie aspekty zjawisk związanych z występowaniem patogenów i chorób:

WP1 - Diagnozowanie i monitoring

WP2 - Pochodzenie

WP3 - Rozprzestrzenianie

WP4 - Wpływ na lasy

WP5 - Opracowanie raportu końcowego

Zakres uczestnictwa IBL

Instytut Badawczy Leśnictwa w ramach projektu FORTHREATS będzie prowadził analizy dotyczące obecnego i przyszłego występowania chorób oraz identyfikacje nowych gatunków inwazyjnych w lasach polskich. Instytut będzie uczestniczył w jednym z pięciu głównych zadań roboczych: Detekcja i monitoring nowych chorób i zagrożeń powodowanych przez obce gatunki inwazyjne (odpowiada pakietowi WP 1).

W ramach tego zadania będą realizowane następujące cele:

  1. Opracowanie aktualnej listy zagrożeń na terenie Polski wraz z określeniem ich rozmiaru i nasilenia.
  2. Analiza i przedstawienie dostępnych sposobów i narzędzi służących wykrywaniu, diagnozowaniu i monitorowaniu pojawiających się gatunków inwazyjnych patogenów.
  3. Opracowanie standardowych narzędzi diagnostycznych opartych na aktualnych danych i wiedzy w tej dziedzinie.
  4. Stworzenie bazy danych wykrytych patogenów.

Wykonawcy projektu

Zakład Fitopatologii Leśnej
Sękocin Stary, ul. Braci Leśnej 3
05-090 Raszyn
tel. 22 7150 561, fax. 22 7150 558
dr inż. Monika Małecka

Partnerzy

Rola*

Nr

Partner

Akronim

Kraj / miejscowość

K

1

Swedish University of Agricultural Sciences

SUAS

Szwecja, Uppsala

P

2

Istituto per la Protezione delle Piante - Consiglio Nazionale delle Ricerche

IPP-CNR

Włochy, Florencja

P

3

Università degli Studi della Tuscia

UNITUS

Włochy, Viterbo

P

4

The University Court of the University of Aberdeen

UNIABDN

Wielka Brytania, Aberdeen

P

5

Universität für Bodenkultur Wien

BOKU

Austria, Wiedeń

P

6

Mendel University of Agriculture and Forestry

MUAF

Republika Czeska, Brno

P

7

Finnish Forest Research Institute

METLA

Finlandia, Helsinki

P

8

Institut National de la Recherche Agronomique

INRA

Francja, Paryż

P

9

Federal Biological Research Centre for Agriculture and Forestry, Institute for Plant Protection in Forests

BBA

Niemcy, Braunschweig

P

10

National Agricultural Research Foundation

NAGREF

Grecja, Maroussi

P

11

University of West Hungary

UWH

Węgry, Sopron

P

12

Latvian Forestry Research Institute "Silava"

LFRI

Łotwa, Ryga

P

13

Institute of Botany

BIL

Litwa, Wilno

P

14

Norwegian Forest and Landscape Institute

NFRI

Norwegia, Aas

P

15

Instytut Badawczy Leśnictwa

IBL

Polska, Sękocin Stary

P

16

Institutul de Cercetari si Amenajari Silvice

ICAS

Rumunia, Voluntari

P

17

National Forest Centre

NFC

Słowacja, Zwoleń

P

18

Slovenian Forestry Institute

SFI

Słowenia, Lubljana

P

19

Universidad de Extremadura

UNEX

Hiszpania, Badajos

P

20

Federal Insitute of Technology

ETH

Szwajcaria, Zurich

P

21

Forestry Commission Research Agency

FORRES

Wielka Brytania, Farnham

P

22

IUCN Regional Office for Europe AISBL

IUCN

Belgia, Bruksela

P

23

Université Libre de Bruxelles

ULB

Belgia, Bruksela

* K – koordynator; P – partner