Potencjał adaptacyjny dębu szypułkowego (Quercus robur L.) wobec zmian klimatu w Europie Środkowej: wnioski z połączenia dendroekologii i modeli potencjalnych zmian przyszłego zasięgu

Chociaż dąb szypułkowy uważany jest za gatunek o wysokim potencjale adaptacyjnym do cieplejszych i suchszych warunków, nadal nie wiadomo, jak środkowoeuropejskie populacje reagują na dynamicznie zmieniający się klimat. Najnowsze modele jego potencjalnego rozmieszczenia w przyszłości przewidują, że prawdopodobieństwo występowania dębu szypułkowego na suchych i ciepłych obszarach Europy zmniejszy się wraz z postępującymi zmianami klimatu. Modele te nie uwzględniają jednak potencjału adaptacyjnego tego gatunku w zakresie przyrostu rocznego. 

W artykule, który ukazał się w prestiżowym czasopiśmie naukowym Global Change Biology (doi: 10.1111/gcb.70567) zastosowano nowatorskie połączenie badań dendroekologicznych z najnowszymi modelami zmian zasięgu dębu szypułkowego. Pozwoliło to uzyskać zaskakujące wyniki, rzucające światło na przyszłość tego gatunku w Europie Środkowej. 

Uzyskane wyniki wskazują, że w ostatnich dziesięcioleciach dąb szypułkowy na obszarach, na których przewiduje się potencjalne zmniejszenie się jego zasięgu, już teraz wykazuje rosnącą wrażliwość na warunki klimatyczne a jednocześnie obserwuje się większą synchronizację w ramach populacji. Natomiast na obszarach, na których przewiduje się utrzymanie dębu szypułkowego, jego przyrost jest mniej ograniczany przez warunki klimatyczne, wykazując jednocześnie bardziej zróżnicowane wzorce przyrostu.

Opr. W. Gil, K. Pilch, E. Zin, M. Klisz

Fot. K. Pilch