Kontrolowane wypalanie wrzosowisk elementem szkolenia strażaków z udziałem IBL
Kontrolowane wypalanie wrzosowisk elementem szkolenia strażaków z udziałem IBL
W dniach 28 września – 1 października oraz 5–7 października 2026 r. na terenie poligonu wojskowego odbyło się szkolenie z zakresu prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych podczas pożarów zewnętrznych. Przedsięwzięcie realizowane było przez Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej w Toruniu przy współudziale Delegatury Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej w Bydgoszczy.
W części praktycznej szkolenia uczestniczyli przedstawiciele Instytutu Badawczego Leśnictwa: dr inż. Ewa Zin z Zakładu Lasów Naturalnych w Białowieży oraz mgr inż. Damian Czubak z Laboratorium Ochrony Przeciwpożarowej Lasu, którzy przeprowadzili zajęcia poświęcone kontrolowanemu wypalaniu wrzosowisk jako metodzie czynnej ochrony przyrody.
Zajęcia rozpoczęto od omówienia ekologicznych celów wypalania, zasad planowania i prowadzenia zabiegu oraz procedur bezpieczeństwa. Następnie przeprowadzono kontrolowane wypalanie, w którym czynny udział wzięli szkolący się strażacy. Uczestnicy angażowali się w zabezpieczenie powierzchni przeznaczonej do wypalenia, a także mieli możliwość praktycznego wykorzystania zapalarek do inicjowania procesu spalania pod nadzorem prowadzących.
Istotnym elementem zajęć była obserwacja zachowania ognia w rzeczywistych warunkach terenowych. Strażacy mogli prześledzić wpływ wiatru i ukształtowania terenu na kierunek oraz tempo rozprzestrzeniania się ognia, a także poznać sposoby kontrolowania dynamiki procesu spalania. W trakcie wypalania omówiono charakterystykę rozprzestrzeniania się ognia na froncie, bokach i tyle, zwracając uwagę na wpływ prędkości i kierunku wiatru.
Kontrolowane wypalanie wrzosowisk stanowi jedno z narzędzi czynnej ochrony tych siedlisk. Odpowiednio zaplanowane i przeprowadzone może ograniczać sukcesję drzew i krzewów, sprzyjać odmładzaniu wrzosu oraz odsłanianiu powierzchni gleby. Umożliwia również utrzymanie mozaiki roślinności znajdującej się w różnych stadiach rozwojowych, co ma istotne znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej wrzosowisk.
W dniu 6 października odbył się również tzw. VIP DAY, łączący część kameralną z pokazem praktycznych działań strażaków. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Lasów Państwowych, Państwowej Straży Pożarnej, Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Instytutu Badawczego Leśnictwa. Program obejmował wystąpienia przedstawicieli zaproszonych instytucji, prezentację procesu szkolenia strażaków oraz ćwiczenie sztabowe.
Uczestnictwo w szkoleniu był okazją do połączenia wiedzy naukowej dotyczącej ekologicznej roli ognia z praktycznym przygotowaniem służb ratowniczych. Zajęcia pokazały, że kontrolowane wypalanie może służyć nie tylko realizacji celów ochrony przyrody, lecz także doskonaleniu umiejętności obserwacji i rozumienia zachowania ognia, istotnej podczas działań gaśniczych na terenach leśnych.
Tekst: Damian Czubak, Ewa Zin
Fotografie: Izabela Błasiak, Ewa Zin, Artur Tomczak
12 października 2026
8 października 2026
7 października 2026
28 września 2026
