Ocena zmian w strukturze i bioróżnorodności drzewostanów Puszczy Białowieskiej w następstwie naturalnych zaburzeń ekosystemu leśnego – analiza wieloczasowa z wykorzystaniem danych z lotniczego skanowania laserowego i zobrazowań wielospektralnych

Rodzaj projektu

Krajowy

Status projektu

Realizowany

Okres realizacji

28.01.2026 r. - 27.01.2029 r.

Nr umowy

UMO-2025/57/B/NZ8/03444

Źródło finansowania

Narodowe Centrum Nauki

Kwota finansowania

1 831 440 zł (w tym 1 831 440 zł dla IBL)

Beneficjent

Instytut Badawczy Leśnictwa

Koordynator / komórka wiodąca

dr Maciej Lisiewicz (Zakład Geomatyki)

Kierownik projektu

dr Maciej Lisiewicz (Zakład Geomatyki w Instytucie Badawczym Leśnictwa)

Opis projektu

Projekt dotyczy kompleksowej analizy procesów zachodzących w drzewostanach Puszczy Białowieskiej w następstwie naturalnych zaburzeń ekosystemu leśnego wywołanych m.in. gradacją kornika drukarza. Obejmuje pełny cykl: od zamierania drzew po wczesne stadium regeneracji lasu. Wykorzystane zostaną cztery serie danych lotniczego skanowania laserowego (ALS) z lat 2015, 2019, 2022 i 2026, zobrazowania wielospektralne oraz dane ze stałych powierzchni monitoringowych. Umożliwi to szczegółową ocenę zmian w strukturze pionowej lasu, składu gatunkowego i powiązanych z nimi aspektów bioróżnorodności.

Cele projektu

Celem projektu jest wyjaśnienie przestrzennych i czasowych procesów sukcesji, przebudowy strukturalnej i zmian bioróżnorodności w drzewostanach Puszczy Białowieskiej w następstwie naturalnych zaburzeń ekosystemu leśnego. Analiza obejmie zarówno fazę kulminacji zamierania drzew, jak również wczesne stadia regeneracji. Łącząc dane ALS i zobrazowania wielospektralne z czterech terminów z informacjami ze stałych powierzchni monitoringowych, zbadane zostanie tempo i kierunki zastępowania świerka przez gatunki liściaste w różnych siedliskach i strefach ochronnych; zmierzona zostanie dynamika parametrów strukturalnych (wysokość, zwarcie, luki) oraz ich relacje z wybranymi wskaźnikami bioróżnorodności; oceniona zostanie także skuteczność wieloczasowych danych teledetekcyjnych i algorytmów uczenia maszynowego w mapowaniu tych procesów od pojedynczego drzewa po cały krajobraz.

Charakterystyka projektu

Projekt integruje teledetekcję, geoinformatykę i ekologię lasu, opierając się na czterech cyklach danych ALS i wielospektralnych obejmujących okres przed, w trakcie i po gradacji. Dane przestrzenne wysokiej rozdzielczości pozwolą analizować zmiany struktury drzewostanów i procesy regeneracji od skali pojedynczego drzewa aż po cały krajobraz. Zastosowanie modeli przestrzenno-statystycznych i metod uczenia maszynowego umożliwi automatyczne mapowanie sukcesji i parametrów strukturalnych. Wyniki zostaną udostępnione w interaktywnym środowisku web-GIS, wspierając monitoring oraz działania ochronne prowadzone w Puszczy Białowieskiej.