Zasady ochrony przeciwpożarowej w parkach narodowych

Opis projektu

Projekt skupia się na zagadnieniach ochrony przeciwpożarowej na terenie parków narodowych, a jednym z jego zadań będzie stworzenie wytycznych w tym zakresie, uwzględniających wszystkie rodzaje siedlisk. Analizie poddane zostaną tereny leśne oraz inne zbiorowiska roślinne występujące na terenach otwartych. W ramach realizacji projektu zostaną podjęte działania związane m.in. z:

– oceną aktualnego stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego na terenie parków narodowych, z uwzględnieniem całej infrastruktury dedykowanej ochronie przeciwpożarowej lub potencjalnie wykorzystywanej podczas działań ratowniczo gaśniczych;

– oceną zagrożenia pożarowego ekosystemów występujących na terenie parków narodowych na podstawie dostępnych danych historycznych i potencjalnych zagrożeń;

– sposobami prognozowania zagrożenia pożarowego dostosowanymi do potrzeb parków narodowych;

– analizą różnorodności i mozaikowatości siedlisk oraz ukształtowania terenu, co jest niezbędne do właściwego planowania zabezpieczenia przeciwpożarowego w parkach narodowych.

Cele projektu

Główne cele projektu to:

– opracowanie zasad tworzenia i przygotowania infrastruktury związanej z ochroną przeciwpożarową na terenie parków narodowych, uwzględniających m.in. sieć obserwacji terenowych, punkty czerpania wody, dojazdy pożarowe, bazy sprzętu podręcznego oraz inne rozwiązania możliwe do zastosowania na obszarze parków narodowych, z uwzględnieniem różnorodności siedliskowej i wartości przyrodniczych poszczególnych terenów;

– przygotowanie kierunkowych zmian prawnych w zakresie ochrony przeciwpożarowej dostosowanej do potrzeb ochrony przyrody na terenie parków narodowych;

– opracowanie zasad gaszenia pożarów na terenie parków narodowych z uwzględnieniem zróżnicowania siedliskowego i terenowego;

– opracowanie zasad dla administracji parków narodowych dotyczących organizowania i wspierania akcji ratowniczo-gaśniczych oraz zabezpieczania terenu po pożarze.

Charakterystyka projektu

Obecnie parki narodowe podlegają ogólnym przepisom dotyczącym ochrony przeciwpożarowej. Wytyczne te traktują lasy na obszarach parków narodowych tak samo jak lasy gospodarcze. Brakuje wytycznych dotyczących ochrony przeciwpożarowej dostosowanych do różnorodności siedliskowej parków narodowych, obejmujących zarówno tereny leśne, jak i nieleśne. Brak jest informacji jak należy prowadzić działania z zakresu ochrony przeciwpożarowej w parkach narodowych, gdzie przeważają tereny nieleśne. Prowadzenie ochrony przeciwpożarowej nie uwzględnia różnorodności terenów nizinnych i górskich. Opracowanie w ramach projektu dedykowanych wytycznych dla parków narodowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej dostarczy wiedzy, która będzie stanowić wsparcie w działaniach Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Zagadnienia poruszane w ramach realizacji projektu odnoszą się do krajowych ustaw/ rozporządzeń/ instrukcji/ planów ochrony, w tym m.in.:

– Ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. 1991 nr 81 poz. 351),

– Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2004 Nr 92 poz. 880),

– Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U.2023.0.822)

– Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. z 2022 r. poz. 672),

– Instrukcji ochrony przeciwpożarowej lasu z 2020 r.,

– Planów Ochrony parków narodowych – dokument indywidualny dla poszczególnych parków narodowych,

– Sposobów postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia na terenie parków narodowych – dokument indywidualny dla poszczególnych parków narodowych.

Zakres uczestnictwa IBL

Instytut Badawczy Leśnictwa jest głównym wykonawcą

Wykonawcy projektu

Kierownik projektu:
dr inż. Łukasz Tyburski – adiunkt naukowy w Laboratorium Ochrony Przeciwpożarowej Lasu IBL

Zespół badawczy:
dr hab. inż. Ryszard Szczygieł, prof. IBL – kierownik w Laboratorium Ochrony Przeciwpożarowej Lasu IBL
mgr inż. Damian Czubak – adiunkt naukowy w Laboratorium Ochrony Przeciwpożarowej Lasu IBL
mgr inż. Mirosław Kwiatkowski – główny specjalista w Laboratorium Ochrony Przeciwpożarowej Lasu IBL
mgr inż. Szymon Stańczyk – starszy technolog w Laboratorium Ochrony Przeciwpożarowej Lasu IBL

Partnerzy